متن دستورالعمل نحوه ارزیابی و توسعه شایستگی‌های عمومی مدیران حرفه‌ای (به همراه مدل شایستگی عمومی)

سازمان اداری و استخدامی کشور در اسفندماه سال ۱۳۹۶ بخشنامه ای جهت ارزیابی و توسعه شایستگی های عمومی مدیران حرفه ای کشور به کلیه دستگاه های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری ابلاغ نمود که فصل جدیدی را در اهمیت و اجرای کانون های ارزیابی مدیران در کشور رقم زد . موسسه دانش بنیان رشد سرمایه انسانی ایرانیان (رسا) ، از پیش‌رو ترین موسسات حرفه ای در زمینه طراحی و اجرای کانون ارزیابی در کشور است که موفق به اخذ «گواهی صلاحیت ارزیابی شایستگی‌های عمومی مدیران حرفه‌ای دستگاه‌های اجرایی» به شماره ۸۳۱۵۲  از سازمان اداری و استخدامی کشور شده است . در ادامه متن این بخشنامه به همراه پیوست های آن تقدیم می گردد.


دستورالعمل نحوه ارزیابی و توسعه شایستگی‌های عمومی مدیران حرفه‌ای (به همراه مدل شایستگی عمومی)

(بخشنامه شماره ۱۶۵۷۳۶۳ مورخ ۴/۱۱/۱۳۹۶ سازمان اداری و استخدامی کشور)

بخشنامه به کلیه دستگاه‌های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری

دانلود متن کامل بخشنامه دستورالعمل نحوه ارزیابی و توسعه شایستگی های عمومی مدیران حرفه ای(pdf)

 فهرست کانون های ارزیابی مورد تأیید برای ارزیابی شایستگی های مدیران دستگاه های اجرایی(pdf)

در اجرای مفاد مواد (۹) و (۱۲) برنامه آموزش و تربیت مدیران آینده دستگاه‌های اجرایی (موضوع مصوبه شماره ۱۱۸۵۱‌/۹۳‌/۲۰۶ مورخ ۵‌/۹‌/۱۳۹۳ شورای عالی اداری) و عملیاتی نمودن بند اول ماده (۲) دستورالعمل اجرایی نحوه انتخاب و انتصاب مدیران حرفه‌ای (موضوع مصوبه شماره ۵۷۹۰۹۵ مورخ ۱‌/۴‌/۱۳۹۵ شورای عالی اداری) “دستورالعمل نحوه ارزیابی و توسعه شایستگی‌های عمومی مدیران حرفه‌ای” به همراه مدل شایستگی عمومی مدیران یادشده، برای اجرا ابلاغ می‌گردد.

دستورالعمل نحوه ارزیابی و توسعه “شایستگی عمومی مدیران حرفه‌ای”

۱- تعاریف واژگان و اختصارات

سازمان: سازمان اداری و استخدامی کشور.

دستگاه اجرایی: دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری.

شایستگی: ترکیبی است از دانش، مهارت، نگرش و ویژگی‌های فردی که به یک فرد امکان می‌دهد تا وظایف مربوط را پس از احراز سمت‌های مدیریتی یا ارتقاء به سطوح بالاتر به‌طور موفقیت‌آمیز انجام دهد.

مدل شایستگی: به مجموعه‌ای از شایستگی‌ها که دربردارنده رفتارهای کلیدی مورد نیاز برای عملکرد سطح عالی در شغل یا سمت خاص می‌باشد، اطلاق می‌شود.

مدل شایستگی عمومی مدیران حرفه‌ای: به مجموعه‌ای از شایستگی‌های عمومی مدیریتی سطوح چهارگانه مدیران حرفه‌ای (شامل چهار شایستگی برای مدیران عملیاتی، پنج شایستگی برای مدیران پایه، دو شایستگی برای مدیران میانی و یک شایستگی برای مدیران ارشد)، با تعاریف و مصادیق رفتاری تعیین شده در این دستورالعمل اطلاق می‌گردد.

مدل شایستگی اختصاصی مدیران حرفه‌ای: به مجموعه‌ای از شایستگی‌های تخصصی مدیریتی در یک زمینه خاص که از سوی دستگاه اجرایی تعیین می‌شود، اطلاق می‌گردد به‌گونه‌ای که به یک فرد امکان می‌دهد تا بتواند وظایف مربوط را پس از احراز سمت‌های مدیریتی یا ارتقاء به سطوح بالاتر به‌طور موفقیت‌آمیز انجام دهد.

مدیران حرفه‌ای: شامل تمامی عناوین سمت‌های مدیریتی دستگاه‌های اجرایی به‌استثناء سمت‌های مدیریت سیاسی موضوع ماده (۷۱) قانون مدیریت خدمات کشوری است.

کانون ارزیابی شایستگی: مراکز تأیید صلاحیت شده دولتی و غیردولتی توسط سازمان هستند که طی فرایندی رسمی و بر مبنای شاخص‌ها و ابزارهای مورد تأیید سازمان نسبت به ارزیابی شایستگی‌های کارمندان و تعیین میزان توان بالقوه آنان برای احراز سمت‌های مدیریتی اقدام می‌نمایند.

نیمرخ شایستگی: شرح وضعیت مستندی است که بر اساس نتایج ارزیابی شایستگی‌ها و وضع موجود افراد، کمبودهای دانشی، مهارتی و نگرشی آنان را برای آمادگی پذیرش سمت‌های مدیریتی و یا ارتقاء به سطوح بالاتر نشان می‌دهد.

۲- ارزیابی شایستگی‌های عمومی مدیران حرفه‌ای

۲-۱- دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند شایستگی‌های عمومی مدیریتی کارمندان و مدیران را بر اساس شرایط مندرج در برنامه آموزش و تربیت مدیران آینده دستگاه‌های اجرایی موضوع مصوبه شماره ۱۱۸۵۱/۹۳/۲۰۶ مورخ ۵/۹/۱۳۹۳ شورای عالی اداری، قبل از انتصاب و یا ارتقاء به سطوح بعدی مدیریتی از طریق کانون ارزیابی مورد سنجش قرار دهند. شرایط مندرج در ماده (۳)‌ مصوبه مذکور به شرح زیر می‌باشد:

۲-۱-۱- تصدی پست‌های مدیریت حرفه‌ای و پست‌های کارشناسی؛

۲-۱-۲- داشتن حداقل سه سال تجربه مرتبط برای دارندگان مدرک تحصیلی دکتری و فوق‌لیسانس و یا ۷ سال تجربه مرتبط برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس؛

۲-۱-۳- داشتن حداکثر ۴۵ سال سن؛

۲-۲- افرادی که حد نصاب امتیازات (حداقل ۶۰ درصد از کل امتیازات) در هر دو شایستگی را در فرایند کانون ارزیابی کسب نمایند “گواهینامه شایستگی عمومی مدیران حرفه‌ای” بر اساس نمونه گواهینامه طراحی شده (پیوست شماره ۴) دریافت می‌کنند. این دسته از افراد واجد شرایط لازم برای انتصاب به پست‌های مدیریتی در سطحی که در گواهینامه ذکر شده است بوده و دستگاه‌های اجرایی باید در صورت نیاز در انتصاب به پست‌های مدیریتی از دارندگان گواهینامه یادشده با داشتن سایر شرایط استفاده نمایند.

۲-۳- دستگاه‌های اجرایی باید عنداللزوم شایستگی‌های اختصاصی مدیران حرفه‌ای را احصاء نموده و پس از تأیید شورای راهبری توسعه مدیریت دستگاه مورد استفاده قرار دهند. فرایند ارزیابی شایستگی‌های اختصاصی مدیران حرفه‌ای نیز همانند شایستگی‌های عمومی بر اساس فرایند کانون ارزیابی می‌باشد.

۲-۴- دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند هر سال با اعلام فراخوان عمومی، افرادی که واجد شرایط مورد اشاره در بند (۱-۲) این دستورالعمل هستند را با توجه به نیاز امکانات دستگاه، برای شرکت در برنامه ارزیابی انتخاب و سپس بر اساس تعداد و حجم سمت‌های مدیریتی و تعداد افراد ثبت‌نام شده، برنامه‌ریزی لازم را برای معرفی به کانون‌های ارزیابی داخل و خارج از دستگاه اجرایی انجام دهند.

۲-۵- کانون‌های ارزیابی موظف‌اند شایستگی افراد معرفی شد توسط دستگاه اجرایی را بر اساس مدل شایستگی عمومی مدیران حرفه‌ای با رعایت پیوست‌های شماره (۱)، (۲) و (۳) این دستورالعمل، با استفاده از ابزارهای مندرج در جدول پیوست شماره (۵) و ارزیابان حرفه‌ای مورد ارزیابی قرار دهند. مسئولیت نظارت بر فرایند کانون‌های ارزیابی بر عهده دستگاه‌های اجرایی و سازمان می‌باشد.

۲-۶- دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند در هر مرحله معرفی کارمندان و مدیران واجد شرایط خود، اسامی کانون‌های ارزیابی‌کننده و برنامه زمانی ارزیابی آن‌ها را برای نظارت به سازمان ارسال نمایند.

۲-۷- مرکز آموزش مدیریت دولتی، دستگاه‌های اجرایی و کانون‌های ارزیابی (کانون‌های ارزیابی پس از تأیید سازمان برای تربیت ارزیاب)، می‌تواند برنامه تربیت ارزیاب را بر اساس برنامه “تربیت ارزیابی حرفه‌ای” ارائه شده در این دستورالعمل (پیوست شماره ۶) اجرا نمایند. کانون‌های ارزیابی موظف به استفاده از ارزیابان حرفه‌ای تربیت شده مراجع مذکور، در تیم‌های ارزیابی خود می‌باشند.

تبصره- دستگاه‌های اجرایی می‌توانند از ارزیابانی که تا قبل از تاریخ صدور این دستورالعمل دارای حداقل دو سال تجربه مستند به گواهی دو سازمان یا دو کانون صلاحیت دار باشند نیز استفاده نمایند.

۲-۸- کانون‌های ارزیابی موظف‌اند برای هر یک از افرادی که ارزیابی می‌کنند، نیمرخ شایستگی شامل مشخصات فردی، سازمانی و شغلی و وضعیت و امتیازات فرد در هر یک از شایستگی‌ها را تهیه و به‌صورت الکترونیکی در اختیار دستگاه اجرایی فرد ارزیابی شده قرار دهند. اطلاعات مندرج در نیمرخ شایستگی افراد محرمانه بوده و سازمان، دستگاه‌های اجرایی و کانون‌های ارزیابی موظف به حفظ اطلاعات آن‌ها می‌باشند.

۲-۹- دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند افرادی را که موفق به کسب حد نصاب امتیازات (۶۰ درصد) در هر شایستگی نمی‌شوند، در صورت کسب امتیاز از ۵۰ تا ۵۹ درصد از مجموع امتیازات مربوط به هر یک از شایستگی‌ها، برای شرکت در برنامه‌های آموزشی و توسعه‌ای بر اساس فرم پیوست شماره (۷) به مراکز آموزشی دستگاه یا سایر مراکز آموزشی تأیید صلاحیت شده در صورت تمایل فرد معرفی نمایند. در صورت طی موفقیت آمیز برنامه‌های آموزشی توسط این افراد، اطلاعات آن‌ها توسط دستگاه اجرایی برای صدور “گواهینامه شایستگی عمومی مدیران حرفه‌ای” به کانون ارزیابی (که فرد در ابتدا در آن کانون مورد ارزیابی قرار گرفته است) ارسال خواهد شد.

۲-۱۰- افرادی که مجموع امتیازات آنان در مرحله ارزیابی توسط کانون‌های ارزیابی در هر سطح مدیریتی، کمتر از ۵۰ درصد امتیاز باشد از فرایند ارزیابی و توسعه شایستگی حذف خواهند شد و مراتب به‌صورت محرمانه از سوی کانون ارزیابی بر اساس فرم پیوست شماره (۸) به دستگاه اجرایی فرد ارزیابی شده اعلام می‌گردد.

۲-۱۱- دستگاه‌های اجرایی می‌توانند از کانون‌های ارزیابی شایستگی مستقر در همان دستگاه و یا سایر دستگاه‌ها و همچنین از کانون‌های تأیید صلاحیت شده دولتی و غیردولتی برای ارزیابی شایستگی‌های مدیران استفاده نمایند.

۲-۱۲- کانون‌های ارزیابی شایستگی دولتی و غیردولتی متقاضی، بر اساس شاخص‌های مشخص شده (پیوست شماره ۹)، توسط سازمان مورد بررسی قرار گرفته و در صورت کسب شرایط لازم تأیید صلاحیت می‌شوند. فهرست کانون‌های ارزیابی دولتی و غیردولتی تأیید صلاحیت شده توسط سازمان اطلاع رسانی می‌شود.

۲-۱۳- سامانه الکترونیکی بانک اطلاعات کارشناسان و مدیران حرفه‌ای دارای “گواهینامه شایستگی عمومی مدیریت حرفه‌ای” توسط سازمان طراحی و استقرار می‌یابد. دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند اطلاعات کارشناسان و مدیران حرفه‌ای خود را که دارای “گواهینامه شایستگی عمومی مدیریت حرفه‌ای” هستند در سامانه مذکور وارد و آن را به‌روزآوری نمایند. تا زمانی که سامانه مذکور استقرار یابد دستگاه‌های اجرایی باید اطلاعات کارشناسان و مدیران مذکور را به طرق مقتضی ثبت و بروز آوری نموده و اطلاعات آن‌ها را در قالب لوح فشرده به‌صورت اکسل به سازمان اعلام نمایند.

۳- توسعه شایستگی‌های عمومی مدیران حرفه‌ای

۳-۱- افرادی که در هر یک از سطوح مدیریتی توسط کانون ارزیابی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند در صورت عدم کسب حد نصاب امتیاز لازم در مرحله ارزیابی برابر مفاد بند (۹-۲) این دستورالعمل، باید پس از معرفی از سوی دستگاه متبوع، در برنامه‌های آموزشی و توسعه‌ای مشخص شده در نیمرخ شایستگی شرکت نمایند.

۳-۲- عناوین نیازهای آموزشی و توسعه‌ای به تفکیک هر یک از شایستگی‌های عمومی مدیران حرفه‌ای در جدول پیوست شماره (۱۰) تعیین شده است. کانون‌های ارزیابی موظف‌اند بر اساس نتایج فرآیند ارزیابی و نیمرخ شایستگی افراد نیازمندی‌های آموزشی هر یک از افراد ارزیابی شده را در هر یک از شایستگی‌ها مشخص نمایند.

۳-۳- مشخصات افرادی که موفق به طی کامل برنامه‌های آ»وزشی و توسعه‌ای تعیین شده ر اساس نیمرخ شایستگی می‌شوند از طریق دستگاه اجرایی به کانون‌های ارزیابی که در آن کانون مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند، ارسال تا ضمن بررسی و حصول اطمینان “گواهینامه شایستگی عمومی مدیران حرفه‌ای” توسط کانون ارزیابی برای آنان صادر شود.

۴- در اجرای بند (۱) ماده (۲) تصویب‌نامه شورای عالی اداری (به شماره ۵۷۹۰۹۵ مورخ ۱/۴/۱۳۹۵) و نیز مفاد ماده (۳) آن، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند در صورتی که فردی حسب نیاز دستگاه، شرایط انتصاب و یا ارتقاء در سمت‌های مدیریتی را داشته ولی فاقد “گواهینامه شایستگی عمومی مدیران حرفه‌ای” باشد، در اسرع وقت نسبت به معرفی آن فرد به کانون ارزیابی معتبر اقدام و پس از دریافت گواهینامه و حصول اطمینان از سایر شرایط و ضوابط انتخاب و انتصاب مدیران، وی را به سمت مدیریت حرفه‌ای انتصاب نمایند.

۵- این دستورالعمل مشتمل بر (۵) بند، (۱) تبصره و (۱۰) برگ پیوست می‌باشد.

 جمشید انصاری- معاون رییس جمهور و رییس سازمان اداری و استخدامی کشور

پیوست شماره ۱

مدل شایستگی عمومی مدیران حرفه ای

مدل شایستگی عمومی مدیران حرفه ای

پیوست شماره ۲

شایستگی‌های عمومی تکمیلی مدیران حرفه‌ای

علاوه بر شایستگی‌های تعیین شده در پیوست شماره ۱، دستگاه‌های اجرایی برای ارزیابی جامع‌تر شایستگی‌های عمومی مدیریتی افراد، می‌توانند از شایستگی‌های تکمیلی به شرح زیر نیز به‌صورت اختیاری استفاده نمایند.

شایستگی‌های عمومی تکمیلی مدیران حرفه‌ای

شایستگی‌های عمومی تکمیلی مدیران حرفه‌ای

پیوست شماره ۳
جدول عناوین شایستگی ها، تعاریف و مصادیق رفتاری مربوط

جدول عناوین شایستگی ها، تعاریف و مصادیق رفتاری مربوط

جدول عناوین شایستگی ها، تعاریف و مصادیق رفتاری مربوط -۱

پیوست شماره ۵
جدول روش ها و ابزارهای ارزیابی شایستگی عمومی مدیران حرفه ای

جدول روش ها و ابزارهای ارزیابی شایستگی عمومی مدیران حرفه ای

جدول روش ها و ابزارهای ارزیابی شایستگی عمومی مدیران حرفه ای

پیوست شماره ۶
برنامه آموزشی تربیت ارزیاب حرفه ای

فرآیند ارزیابی و توسعه شایستگی های عمومی مدیران حرفه ای

فهرست